Iedereen gebruikt het inmiddels. AI schrijft moeiteloos een productbeschrijving, een blogartikel of een e-mail — foutloos gespeld, keurig geformuleerd, binnen tien seconden. Het probleem zit niet in de snelheid. Het probleem zit in wat er ontstaat zodra niemand meer de moeite neemt om die uitkomst kritisch te bekijken.

"AI produceert meestal een kleurloze, grijze massa — tekst die niemand irriteert, maar ook niemand raakt."

Een zeventje is het nieuwe gemiddelde

Vraag een AI om een tekst te schrijven, en u krijgt vrijwel gegarandeerd iets dat prima leesbaar is. Geen spelfouten, geen kromme zinnen, een nette opbouw. Precies wat een streng beoordelende docent een zeven zou geven: voldoende, correct, onopvallend. Niet slecht. Ook niet goed. Gewoon... gemiddeld.

Voor wie de taal niet perfect beheerst, of simpelweg niet gewend is kritisch naar tekst te kijken, is dat zeventje ruim voldoende. Het leest weg. Er staat niets fout in. Dus waarom zou u meer betalen voor iets beters?

Als u kwaliteit niet herkent, bent u snel tevreden

Dat is precies waar het misgaat. Kwaliteit herkennen is een vaardigheid — en niet iedereen heeft die vaardigheid voor elke taal, elk vakgebied of elk type tekst. Wie niet kan beoordelen of een vertaling écht klopt, of een marketingtekst écht overtuigt, accepteert al snel het zeventje als de norm. En zo verschuift de lat, langzaam en ongemerkt: we zakken collectief door onze hoeven, en noemen het de nieuwe standaard.

Bij een interne memo of een snel mailtje aan een collega is dat geen ramp. Daar mag een zeventje. Maar niet overal.

Bij juridische, technische en marketingteksten is een zeventje niet genoeg

Kunt u de kwaliteit wél herkennen — omdat u de taal, het vakgebied of de doelgroep goed kent — dan is een zeventje ineens niet genoeg meer. Zeker niet bij:

• Juridische teksten, waar één verkeerd genuanceerd woord een contractuele verplichting kan veranderen.
• Technische documentatie, waar een grijze, gemiddelde vertaling van een torque-waarde of een veiligheidsinstructie een garantieclaim — of erger — kan veroorzaken.
• Marketingteksten, waar "correct" niet hetzelfde is als "overtuigend". Een zeventje verkoopt niets. Het valt gewoon niet op.

En dat is precies het probleem. U wilt zich onderscheiden. Gemiddeld onderscheidt zich nooit.

De menselijke geest begrijpt meer dan de tekst zelf

Het verschil tussen AI en een vakspecialist zit niet in grammatica. Het zit in context. Een ervaren vertaler of copywriter begrijpt niet alleen wát er staat, maar ook waaróm het er staat, voor wie het bedoeld is, en wat er op het spel staat als het net niet klopt. Die inschatting maakt een taalmodel niet — hoe overtuigend de output ook oogt.

Wij schreven eerder al over waarom AI uw technische handleiding niet zelfstandig kan vertalen. Hetzelfde principe geldt breder: voor élke tekst die ertoe doet, is een menselijke blik geen overbodige luxe. Het is de garantie dat "correct" ook daadwerkelijk "goed" betekent.

Daarom geldt bij ons — bij elke opdracht, voor elke taal — één vaste regel: zorg altijd voor een human in the loop. AI mag het tempo bepalen. De mens bepaalt de kwaliteit.

Laten we eerlijk zijn: DeepL is indrukwekkend. U typt een zin in, en nog voordat u uw koffie heeft gepakt, staat er een fatsoenlijke vertaling op het scherm. Voor zakelijke e-mails en interne communicatie doet de AI het verrassend goed. Maar voor technische documentatie? Dan begint het probleem pas echt.

"AI vertaalt razendsnel 10.000 woorden. Prachtig. Maar die 14 pagina's met productspecifieke terminologie? Die heeft de AI niet gelezen. Die had u ook bijgevoegd, maar ja — de AI had het druk."

Probleem 1: Fouten in de brontekst worden 1-op-1 overgenomen

Een AI vertaalt wat er staat. Punt. Als uw bronhandleiding schrijft "Tighten bolt to 450 Nm" terwijl dat 45 Nm had moeten zijn, vertaalt de AI dat foutje keurig naar alle doeltalen. Geen alarm, geen markering, geen vraag. De fout is nu in vijf talen aanwezig.

Een vakvertaler die uw machine kent, ziet dit. Die denkt: "450 Nm op een M8-bout? Dat klopt niet." En pakt de telefoon. Dat is precies het verschil tussen een taalmachine en een technisch vertaler.

Probleem 2: Geen context bij korte, specifieke zinnen

Technische documentatie — zeker voor software, bedienpanelen en onderdelen­catalogi — bestaat voor een groot deel uit losse fragmenten. "Release lever." "Open cover." "Press to confirm." Klinkt simpel. Is het niet.

"Release lever" kan zijn: ontgrendelknop, vrijgavehendel, loshaakmechanisme of losmaakveer — afhankelijk van uw machine, uw terminologielijst en de context van de handeling. De AI kiest. Wij weten het.

Probleem 3: Uw terminologielijst bestaat niet voor de AI

U heeft jarenlang zorgvuldig opgebouwd hoe uw producten intern heten. "Dat ding links achter in de behuizing" heet in uw documentatie de "terugkeerklep (type RV-12)". Uw servicemonteurs weten dat. Uw dealers ook. De AI niet — tenzij iemand dit systematisch heeft ingevoerd en bijgehouden. Dat is precies wat een professioneel vertaalbureau doet met een terminologiedatabase en Translation Memory.

Wanneer AI wél zinvol is — en wanneer niet

AI is niet de vijand. In ons eigen Human-in-the-loop (HITL)-proces gebruiken wij AI als startpunt. De AI genereert een eerste vertaling op basis van uw terminologielijst en eerder vertaald materiaal (Translation Memory). Vervolgens neemt onze vakvertaler het over: corrigeert, verfijnt en controleert op technische correctheid. Het resultaat: de snelheid van automatisering gecombineerd met de precisie van menselijke expertise.

Zakelijke e-mails en interne communicatie zijn in veel gevallen prima te vertalen met AI. De inzet is laag, de context is bekend en een kleine onnauwkeurigheid is doorgaans geen ramp. Maar bij al het overige — van technische documentatie tot marketingteksten en nieuwsbrieven — geldt een andere standaard.

Het grootste risico: u kunt de kwaliteit niet beoordelen

Het grootste gevaar van machinevertalingen is niet eens de fout zelf — het is dat degene die de vertaling laat uitvoeren, taalkundig doorgaans niet in staat is om te beoordelen of de machinevertaling correct is uitgevoerd. Een Nederlandstalige opdrachtgever die zijn handleiding door AI laat vertalen naar het Duits, heeft geen referentie om de kwaliteit te toetsen. De vertaling lijkt goed. Maar is ze dat ook? Die onzekerheid is een risico dat de meeste opdrachtgevers onderschatten — en dat pas aan het licht komt als het te laat is.

AI mist context — ook bij marketingteksten

AI-vertalingen missen bovendien vaak de juiste context. Bij technische documentatie leidt dat tot verkeerde termen of gevaarlijke fouten. Bij marketingteksten leidt het tot teksten die grammaticaal kloppen, maar die de lezer niet raken.

Marketingteksten — van productpagina's tot campagnecopy en nieuwsbrieven — vragen om meer dan een correcte vertaling. Ze vragen om actuele lokalisatie door een native vertaler die woont en werkt in het land van de doeltaal. Zo iemand weet welke woorden vandaag aanslaan, welke culturele referenties werken en welke toon de doelgroep aanspreekt. Die levende kennis van de lokale markt is iets wat een AI simpelweg niet heeft. Het resultaat van professionele lokalisatie: een boodschap die direct en natuurlijk overkomt, en die snel wordt opgepikt door de doelgroep — zonder het gevoel van "dit is vertaald".

Voor uw handleidingen, werkplaatshandboeken en veiligheidshandboeken geldt de strengste standaard. Die standaard heet ISO 17100:2015.

U ziet het tegenwoordig op veel vertaalbureauwebsites staan: "ISO 17100 gecertificeerd." Maar wat betekent dat nou eigenlijk? En waarom zou u er om geven?

Wat is ISO 17100:2015?

ISO 17100:2015 is de internationale norm voor vertaaldiensten. De standaard beschrijft de eisen waaraan een vertaalproces moet voldoen om als professioneel en betrouwbaar te worden aangemerkt. Denk aan: kwalificaties van vertalers, het vier-ogen-principe, projectmanagement en documentatie van het gehele proces.

Wat vereist de norm concreet?

• Gekwalificeerde vertalers: Alleen vertalers met aantoonbare opleiding én vakkennis mogen de vertaling uitvoeren. Geen stagiaires, geen generalisten.
• Revisie door een tweede vertaler: Elk vertaald document wordt nagelezen door een andere, eveneens gekwalificeerde vertaler. Dit is het vier-ogen-principe.
• Gedocumenteerd proces: Alles wordt vastgelegd — van de ontvangst van het brondocument tot de oplevering van de vertaling.
• Correcte omgang met klantinformatie: Vertrouwelijkheid en veilige omgang met uw documenten zijn vastgelegd in het kwaliteitsproces.

Wat heeft ú eraan?

Voor de opdrachtgever betekent ISO 17100 zekerheid. U weet dat uw handleiding niet door één persoon in een avondje is doorgewerkt, maar door een gestructureerd team is vertaald én gecontroleerd. Dat uw terminologie consequent is toegepast. En dat er een tweede paar ogen overheen is gegaan.

"Niet zomaar een sticker. Aantoonbaar bewijs dat uw vertaling het juiste proces heeft doorlopen."

Wij werken conform ISO 17100:2015. Dat is voor ons geen marketingverhaal — het is de manier waarop wij altijd hebben gewerkt. De norm geeft daar een internationaal kader aan.

Stel u voor: uw handleiding heeft 400 pagina's. Volgend jaar brengt u een nieuwe versie uit — 380 pagina's zijn gelijk, 20 pagina's zijn nieuw of gewijzigd. Zonder Translation Memory betaalt u voor alle 400 pagina's. Mét Translation Memory betaalt u vrijwel alleen voor de 20 nieuwe pagina's. Dat scheelt behoorlijk in de portemonnee.

Wat is een Translation Memory?

Een Translation Memory (TM) is een database waarin vertaalde zinnen worden opgeslagen. Elke zin in de brontaal wordt gekoppeld aan de corresponderende vertaling in de doeltaal. Bij een volgende vertaalopdracht wordt de TM automatisch geraadpleegd. Als een zin al eerder is vertaald, wordt die vertaling direct ingezet — of als basis gebruikt bij kleine variaties.

Waarom is dit extra waardevol voor technische documentatie?

Technische handleidingen bevatten van nature veel herhalingen. Veiligheidswaarschuwingen, standaard procedures, productbeschrijvingen — die komen keer op keer terug, soms letterlijk identiek. In een werkplaatshandboek voor een motorlijn kan dezelfde veiligheidswaarschuwing op 40 verschillende plekken voorkomen. Zonder TM wordt die 40 keer vertaald. Met TM: één keer.

Consistentie als bijkomend voordeel

Een TM zorgt niet alleen voor kostenbesparing, maar ook voor terminologieconsistentie. De "terugkeerklep (type RV-12)" heet in elke taal altijd hetzelfde — in elke versie van uw handleiding, op elke pagina. Dat is precies wat uw monteurs, dealers en eindgebruikers nodig hebben.

"Begin zo vroeg mogelijk met het opbouwen van uw Translation Memory. Elke vertaalopdracht maakt de volgende beter én goedkoper."

Een veiligheidshandboek is geen marketingbrochure. Het is een juridisch document. Als een monteur in Duitsland een ongeluk krijgt omdat de veiligheidsinstructie onduidelijk of fout vertaald was, kijkt de rechter naar wie verantwoordelijk was voor die documentatie. En dat bent u — de fabrikant of importeur.

De Europese Machinerichtlijn en taaleisen

De Europese Machinerichtlijn (2006/42/EG) verplicht fabrikanten om instructies te leveren in de officiële taal of talen van het land waar de machine in gebruik wordt genomen. Dat klinkt eenvoudig. Maar de richtlijn stelt ook eisen aan de kwaliteit en volledigheid van die instructies. Een slordige automatische vertaling die veiligheidsinstructies verkeerd weergeeft, voldoet daar niet aan.

Wat gaat er mis bij automatisch vertaalde veiligheidsdocumentatie?

• Signaalwoorden als "GEVAAR", "WAARSCHUWING" en "LET OP" worden inconsistent of incorrect vertaald, waardoor de urgentie verloren gaat.
• Technische handelingen worden te vrijblijvend geformuleerd ("u kunt overwegen") terwijl het verplichte instructies zijn ("u moet").
• Veiligheidsafstanden, drukwaarden of temperatuurlimieten worden fout vertaald of verkeerd geformatteerd (komma vs. punt als decimaalscheidingsteken).
• Fouten in de brontekst worden trouw overgenomen zonder dat iemand ze opmerkt.

Uw bescherming: een gedocumenteerd vertaalproces

Mocht het ooit tot een rechtszaak komen, dan wilt u kunnen aantonen dat uw documentatie door gekwalificeerde professionals is vertaald, gereviseerd en goedgekeurd. Een conform ISO 17100:2015 uitgevoerde vertaling geeft u die bewijslast. Een DeepL-vertaling niet.

In het werkplaatshandboek staat "torque wrench." In de onderdelen­catalogus "koppelsleutel." In de veiligheidsbriefing "aandraaigereedschap." Drie woorden, één gereedschap, één bron van verwarring. Voor een ervaren monteur misschien geen probleem. Maar voor een nieuw teamlid, een dealer in een ander land of een verzekeringsexpert die een claim beoordeelt, kan dit net het verschil maken.

Waarom terminologieconsistentie zo moeilijk is

Technische documentatie voor de automotive sector wordt vaak door meerdere afdelingen en over langere periodes geschreven. Engineering schrijft de specificaties. Marketing schrijft de brochure. De serviceafdeling schrijft het werkplaatshandboek. Elk met hun eigen woordkeuze, elk in hun eigen systeem.

Als die documenten vervolgens afzonderlijk worden vertaald — door verschillende bureaus, op verschillende momenten — ontstaat er een lappendeken van terminologie. Niet per se fout, maar inconsistent. En inconsistentie kost u vertrouwen.

De oplossing: een centrale terminologiedatabase

Bij DG Translations bouwen wij voor elke klant een terminologiedatabase op. Daarin leggen we vast hoe elk productspecifiek begrip in elke taal heet. Die database wordt bij elke vertaalopdracht geraadpleegd en na elke opdracht verder aangevuld. Het resultaat: uw werkplaatshandboek, uw onderdelen­catalogus en uw veiligheidshandboek spreken dezelfde taal. Letterlijk.

"Uw servicemonteur in Spanje heeft exact hetzelfde gereedschap nodig als uw instructeur in Nederland beschrijft. Dat begint bij één woord. Het juiste woord."

De elektrische auto heeft de automotive sector in korte tijd fundamenteel veranderd. En met die verandering is een hele nieuwe generatie technische termen meegeleverd. Battery Management System, State of Charge, State of Health, regeneratief remmen, bidirectioneel laden, thermisch management — termen die vijf jaar geleden amper bestonden, en waarvoor in veel talen nog geen gestandaardiseerde vertalingen zijn.

Het probleem met nieuwe terminologie

Bij gevestigde technologieën bestaat er consensus: een "torque wrench" is een "Drehmomentschlüssel" in het Duits, een "clé dynamométrique" in het Frans. Jarenlang gebruik heeft die terminologie gestandaardiseerd. Bij EV-technologie is dat proces nog volop gaande. Verschillende fabrikanten, verschillende landen, verschillende standaarden — elk met hun eigen keuzes.

Hoe wij hiermee omgaan

Bij DG Translations volgen we de terminologieontwikkeling in de EV-sector actief. We werken met referentiedocumenten van branche-organisaties, raadplegen technische normen en stemmen nieuwe terminologie af met onze gespecialiseerde EV-vertalers. Daarna leggen we de gekozen terminologie vast in uw persoonlijke terminologiedatabase.

Het resultaat: consistente, up-to-date EV-documentatie in alle gewenste talen. Zonder giswerk. Zonder inconsistenties.

"Een 'State of Charge' vertaal je niet met een woordenboek. Dat doe je met vakkennis en een goede terminologiedatabase."

Japan is voor veel Europese fabrikanten een aantrekkelijke markt. De eisen zijn hoog, de klanten veeleisend en de concurrentie sterk. Dat geldt ook voor de documentatie die u meelevert. Japanse klanten verwachten perfecte, cultureel aangepaste documentatie. Een handleiding die duidelijk is "vertaald uit het Engels" maakt een slechte eerste indruk.

Wat maakt Japanse technische documentatie anders?

• Schrijfrichtingen en tekensystemen: Japans gebruikt drie schrijfsystemen naast elkaar (hiragana, katakana en kanji). Technische termen worden vaak in katakana geschreven, maar er zijn ook veel gevestigde kanji-vertalingen voor technische begrippen.
• Formeel taalgebruik: Japanse documentatie kent strikte niveaus van beleefdheid. De juiste honorifieke vorm voor gebruikersinstructies verschilt van die in interne servicehandboeken.
• Lay-out en opmaak: Japanse tekst neemt doorgaans meer ruimte in dan Engels. Uw lay-out moet hierop worden aangepast.
• Culturele verwachtingen: Japanse gebruikers verwachten uiterst gedetailleerde, stapsgewijze instructies. Wat in Europa als vanzelfsprekend wordt beschouwd, wordt in Japan expliciet beschreven.

Onze aanpak voor Japanse vertalingen

Wij werken uitsluitend met native Japanse vertalers die ook technische vakkennis hebben. Niet iemand die Japans heeft gestudeerd en toevallig iets van motoren weet — maar iemand die in beide werelden thuis is. Die combinatie is zeldzaam en essentieel.

Als u een machine op de Europese markt brengt, heeft u een CE-markering nodig. Dat weet u waarschijnlijk al. Maar wat veel fabrikanten en importeurs onderschatten, is de documentatieplicht die daarmee gepaard gaat. De CE-markering zonder correcte, meertalige documentatie is juridisch gezien onvolledig.

Wat schrijft de Machinerichtlijn voor?

De Europese Machinerichtlijn (2006/42/EG) bepaalt dat de fabrikant of importeur verplicht is de gebruiksaanwijzing te leveren in de officiële taal of talen van het land waar de machine wordt gebruikt. Voor een machine die in Nederland, Duitsland en Frankrijk wordt verkocht, betekent dat: documentatie in het Nederlands, Duits én Frans.

Die eis geldt niet alleen voor de eindgebruikersdocumentatie, maar ook voor werkplaatshandboeken en veiligheidsinstructies die worden meegeleverd aan servicepartners.

Wat betekent "correcte" documentatie?

De richtlijn stelt niet alleen een taaleis, maar ook een kwaliteitseis. De vertaling moet begrijpelijk zijn voor de beoogde gebruiker. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk betekent het dat een woordelijke AI-vertaling die technisch incorrect of onduidelijk is, niet voldoet — ook al is die in de juiste taal opgesteld.

Hoe wij u helpen

Wij vertalen CE-documentatie conform ISO 17100:2015. Dat betekent: gekwalificeerde vertalers, vier-ogen-principe en gedocumenteerd proces. Documentatie die bij een audit standhoudt.

Wij horen het regelmatig: "Ik dacht dat vertalen altijd zo duur was." Maar een deel van de kosten zit niet in de vertaling zelf — het zit in de voorbereiding, de back-and-forth communicatie en het ontbreken van bruikbaar bronmateriaal. Hier zijn vijf dingen die u zelf kunt doen om dat te verbeteren.

1. Lever een bewerkbaar bronbestand aan

Een PDF is prima leesbaar, maar een vertaalbureau werkt graag met het originele bewerkbare bestand: Word, InDesign, FrameMaker, XML. Zo kunnen wij de opmaak bewaren en de vertaling direct in het format inzetten. Aanleveren als gescande PDF betekent extra tijd voor het omzetten — en extra kosten voor u.

2. Stuur uw terminologielijst mee

Heeft u een lijst van productspecifieke termen, interne benamingen of eerder goedgekeurde vertalingen? Stuur die altijd mee. Hoe completer uw terminologielijst, hoe consistenter en sneller de vertaling. En hoe minder tijd wij kwijt zijn aan uitzoekwerk.

3. Geef een realistisch tijdpad op

Spoedvertalingen zijn altijd mogelijk, maar zijn wel wat duurder. Als u weet dat uw handleiding over zes weken af moet zijn, plan de vertaling dan vier weken van tevoren in. Zo heeft u ruimte voor revisie, feedback en correcties — zonder extra kosten.

4. Geef informatie over de doelgroep, de lezers

Is de handleiding voor eindconsumenten of voor servicemonteurs? Is het taalgebruik formeel of informeel? Wordt het document gedrukt of digitaal gebruikt? Die context bepaalt de tone of voice van de vertaling. Hoe meer wij weten, hoe beter het resultaat.

5. Bundel meerdere opdrachten

Als u meerdere documenten heeft die vertaald moeten worden, is het voordeliger om ze tegelijk aan te leveren. De Translation Memory die wij opbouwen voor document één is direct bruikbaar voor document twee — en dat scheelt u geld op de volgende factuur.

"Een goede voorbereiding van de vertaalopdracht zorgt voor een hoge kwaliteit vertaling. Hoe meer input u geeft, hoe beter het eindresultaat."